Kon Tum quê hương tôi đó

Khác hẳn đôi mắt dữ dội giữa buổi chiều cao nguyên ở Buôn Mê Thuột hay vẻ xô bồ giàu có của Pleiku, thành phố Kon Tum chỉ là một góc rất bé, rất hiền, rất chậm chạp , y như khi cầm một nắm đất đỏ trong tay, người ta ngửi thấy mùi thơm dịu từ sắc màu rất dữ dội đó.

Thác Dak Chè - trên đèo Lò Xo trên đường QL 14 (KonTum - Quảng Nam)

Chiều mưa nhỏ dưới mái nhà thờ

              Dòng sông Đak Bla vắt ngangvà uốn mình quanh thành phố nhỏ. Ở Kon Tum, buổi chiều phủ nhẹ chút sương mù. Cao nguyên bắt đầu co người trước cơn rét nhỏ vì độ cao nhưng không vì thế mất đi chút sắc màu dữ dội đặc trưng của bất cứ nơi đâu trên dải đất núi cao vút này.

             Sông Đak Bla đúng là không phải một kiểu tình ca sến rện như hồ Xuân Hương của Đà Lạt, nó ào ào kiểu thác khi mùa lũ về, rồi lại lững chững ngái ngủ khi mùa nước cạn. Dù thế nào, người đến Kon Tum cũng cần phải dành ra những khoảng thời gian tĩnh lặng để ngắm nhìn Đak Bla. Nó là khởi đầu của một hành trình dài và thú vị biết chừng nào.

            Thành phố này biết nhắc nhở du khách bằng cảm xúc của tình yêu. Dù không phải là nơi đầy những con đường lá me bay hay ghế đá hững hờ, Kon Tum có những khoảnh khắc nhỏ xíu khiến người ta như ngã vào tình yêu lúc nào chẳng hay.

           Đó là buổi chiều mưa ở Tòa tổng giám mục hay nhà Thờ Gỗ, bạn có thể dễ dàng tìm thấy những khoảnh khắc rất tĩnh lặng bên vườn hoa được trồng ngăn nắp. Không khí mát dịu hoà vào cuộc trò chuyện của giáo dân trẻ đến học hoặc rủ nhau đi chơi quanh nhà thờ.

Nhà Thờ Gỗ trong trung tâm thành phố Kon Tum

              Khác với sự uy nghiêm lừng lững của các nhà thờ nơi khác, cả hai công trình kiến trúc tôn giáo kiểu Pháp này đều khiêm cung và tinh tế, tỏa ra vẻ đẹp rất hòa hợp với núi rừng cao nguyên. Màu gỗ tô thẫm đen khiến cả sự cầu kì của những nét chạm khắc trên gỗ trở nên giản dị một cách nổi bật trên nền của cả không gian rợp cây xanh xung quanh các nhà thờ. Đây là hai nơi rất đặc biệt mà dường như bất cứ ai cũng nhớ khi ghé lại thành phố nhỏ này.

              Khi ấy, cơn mưa nhỏ khẽ khàng tuôn mình xuống những thớ gỗ đen giòn chịu sương gió, Kon Tum chìm vào buổi chiều vương đầy lãng mạn.

                         Đèo  Vi-Ô-Lắc Trên Quốc Lộ 24 KonTum - Quảng Ngãi .          Ảnh Trần Lâm

Mắt cao nguyên dưới mái nhà rông

             Nếu là một người mê ngắm nhìn, chỉ cần một chiếc xe máy, đi xa khỏi thành phố hơn chục km, bạn đã nhìn thấy từ vị trí cao những ngôi nhà rông khổng lồ thấp thoáng đây đó trên triền đồi quanh co.

            Nhà rông là biểu hiện rực rỡ và đồ sộ nhất cho nét đẹp của các dân tộc sinh sống gần thành phố này. Cộng đồng của họ rộng lớn, sống trải dài trong những buôn làng xen kẽ gần các con lộ lớn dẫn vào phố. Cuộc sống của họ biến động nhiều khi đô thị xuất hiện ở giữa núi rừng như vậy.

            Nhưng Kon Tom là đô thị rất đặc biệt, với sự hòa hợp khác hẳn với nét lạ lẫm và tách biệt của cư dân rừng núi trong Buôn Mê Thuột (Đắk Lắk) hay Pleiku (Gia Lai). Làng dân tộc ở đây hiện diện nhẹ nhàng như hơi thở tất yếu của đời sống. Họ vẫn mặc những trang phục quen thuộc, cày cấy và chăn nuôi theo cách riêng của cộng đồng.

            Mỗi làng đều dành ra nhiều ngày công lao động để xây mái nhà rông giữ yên cho làng. Nhà rông cao lênh khênh, mái lá lợp đầy công phu, cột nhà là thân cây cổ thụ to lớn. Nhà rông giữ linh hồn của làng được bình an. Nhà rông là chốn tự hào tiếp khách và truyền đi câu chuyện hồn cốt của người già để lại.

Nhà Rông Tây Nguyên 

             Sẽ thú vị lắm nếu bạn thấy ở đuôi dòng Đak Bla đoạn dẫn vào thành phố là nhiều mái nhà rông thấp thoáng xen kẽ nhau. Mỗi ngôi nhà khổng lồ đó đứng ở đầu làng, chỉ đi thêm vài bước chân, bạn gặp ngay đám trẻ nghịch ngợm hoặc người già đóng khố cười rất hiền lành. Có thể bạn sẽ tìm thấy mắt cao nguyên, trong ánh nhìn hoang dã, rực rỡ, kiêu hãnh và chứa đầy những khoảng trời đó.

Quanh co cao nguyên dã quỳ

           Không bao giờ là thừa để bắt đầu nhiều ngày lái xe máy ở Kon Tum. Chỉ cần đi đến một bùng binh nhỏ, nhìn thấy các mũi tên: Sa Thầy, Măng Đen, Ngọc Hồi, và chọn ngay một cái tên bạn thích, bạn sẽ chẳng hối tiếc vì bất cứ chặng đường nào mình sẽ đi.

Dã quỳ sẽ làm người ta nhớ nhung, mê man và rồi yêu Kon Tum mất…

               Con đường đến các huyện ở Kon Tum không phải là một thử thách kiểu lên cao nguyên lái xe xuyên núi xuyên rừng. Đó đơn giản là các con đường với cây xanh rợp bóng, bình nguyên bao la và những đoạn đèo bé hùng vĩ.

              Đường đến Sa Thầy chứa những đoạn thảo nguyên cỏ thấp le te và mơ màng trong nắng lạnh. Đường lên Măng Đen quanh co và buốt giá hơn theo từng khúc độ cao. Ngọc Hồi là con đường rất đẹp, cảnh quan thay đổi liên tục.

             Cuối năm, khi hoa dã quỳ nở vàng hết các ngõ ngách của tàng cây xanh, Kon Tum rùng mình một cái hoá nên lộng lẫy và đẹp đến nhức nhối.

 Tượng Quan Âm tại Tu Viện Khánh Lâm -Măng Đen Huyện KonPlong -KonTum.

            Có những người đến tìm Kon Tum vào mùa dã quỳ nở, có người thèm ngắm mưa bên mái Nhà Thờ Gỗ, nhưng ai đến đây rồi cũng nhớ dòng Đakbla chảy hoài màu đất đỏ và mái nhà rông như nấm nhỏ giữa trời xanh bao la.
            Kon Tum xinh đẹp, và lúc nào cũng mơ màng…

                                                           Phượt Ký của  Khải Đơn                                                                                                                   Theo diendantaynguyen.com

CHÙA HỒNG TỪ - KONTUM.

CHÙA HỒNG TỪ

Chùa xây theo dạng chuôi vồ, mặt Tiền 3 gian, phần giữa là Chánh điện, phía sau là thờ Tổ, mái lợp ngói âm dương, trên các nóc trang trí Long – Lân – Qui – Phụng.

Toạ lạc: Số 245 đường Trần Hưng Đạo, TP. Kon Tum, tỉnh Kon Tum
Trụ trì hiện nay là: Đại đức Thích Quảng Độ.
 

Chùa được xây đựng vào năm 1958, do Phật tử địa phương đóng góp công của xây dựng lên, dưới sự thiết kế, chỉ đạo và chứng minh của Hoà thượng Thích Đức Thiện. Chùa đã trải qua 6 đời truyền thừa và được trùng tu vào các năm 1969 – 1986. 

 

 

Chùa xây đựng theo phong cách hiện đại, nhưng vẫn mang đậm nét theo dạng chùa cổ Đông phương. Chùa xây theo dạng chuôi vồ, mặt Tiền 3 gian, phần giữa là Chánh điện, phía sau là thờ Tổ, mái lợp ngói âm dương, trên các nóc trang trí Long – Lân – Qui – Phụng.

Trước sân chùa tôn trí lư hương cổ bằng đồng, được đúc như một toà tháp, cao trên 2m. Chánh điện tôn trí pho tượng Phật Thích Ca bằng đồng nặng 1.000 kg, cao 1,2m, tượng Di đà Tam Tôn và Bồ tát Di Lặc. Hai bên thờ tượng Bồ tát Văn Thù và Bồ tát Phổ Hiền.
 

 

Chùa Hồng Từ là một trong 2 ngôi chùa cổ của tinh Kon Tum, tuy chùa được trùng tu nhiều lần nhưng nó vẫn giữ được kiến trúc ban đầu.

                                                                               

Bài và ảnh – Đình Quang

CHÙA TRUNG KHÁNH-KONTUM.

CHÙA TRUNG KHÁNH

Hoà thượng Trừng Chấn giao lại cho Hoà thượng Huệ Chiếu từ Qui Nhơn lên trông coi. Năm 1951, Hoà thượng Huệ Chiếu xây dựng thành ngôi chùa khang trang và đặt tên là Trung Khánh.

Toạ lạc: 288 (412 mới)đường Trần Hưng Đạo, thành phố Kom Tum.
Trù trì hiện nay là: Hoà thượng Thích Quảng Xả
 

Tương truyền; Trước đây là một ngôi nhà của ông Bốn di cư từ Bình Định vào KonTum những năm 1930. Ông bà Bốn không có con nên dựng dựng một niệm Phật đường, tu tại gia.

Năm 1950, ông bà Bốn trở về Qui Nhơn sinh sống, ông bà cúng ngôi niệm Phật đường cho Hoà thượng Trừng Chấn trụ trì tổ đình Long Khánh Qui Nhơn.

Hoà thượng Trừng Chấn giao lại cho Hoà thượng Huệ Chiếu từ Qui Nhơn lên trông coi. Năm 1951, Hoà thượng Huệ Chiếu xây dựng thành ngôi chùa khang trang và đặt tên là Trung Khánh.



Sau khi xây dựng ngôi chùa xong Ngài giao lại cho Đại đức Thích Trí Thành trụ trì đến năm 1956. Kế thừa là Đại đức Thích Giác Thế (19561964). Đại đức Thích Giác Minh ( 19641994).

Năm 1994, Đại đức Thích Giác Minh viết di chúc giao chùa Trung Khánh cho Hoà thượng Thích Quảng Xả trụ trì từ đó đến nay. Hiện chùa còn là Văn phòng Trị sự GHPG tỉnh KonTum. 
 

Hiện Hoà thượng Thích Quảng Xả là Trưởng ban Trị sự GHPG tỉnh KonTum. Trong những năm vừa qua Ngài cho Trùng tu, xây dựng nhiều ngôi chùa mới khang trang hơn. Ngoài công việc Phật sự Ngài còn tích cực tham gia nhiều công tác xã hội được Phật tử địa phương kính trọng, chính quyền địa phương trọng vọng. Năm 2009, Ngài vận động được trên 4.000 người dân tộc về qui y đạo Phật.
 

Hoà thượng được nhà nước trao cúp kỷ lục qui y người dân tộc nhiều nhất Việt Nam. Chính vì công lao to lớn của Ngài sống tốt đời, đẹp đạo Hoà thượng được GHPG Việt Nam và các cấp chính quyền tặng nhiều Bằng khen. Hoà thượng hiện là ĐBHĐND tỉnh KonTum 3 nhiệm kỳ và là Uỷ viên TW – UBMTTQ Việt Nam.

Bài và Ảnh – Đình Quang

Chiêm bái Bác Ái cổ tự

 04/6/2015, 08:08 [GMT+7]     LTKhkontum sưu tầm

(GLO)- Nằm trên đường Mạc Đĩnh Chi, với kiến trúc hầu như còn giữ nguyên từ thuở mới khai tự, chùa Bác Ái đơn sơ, mộc mạc, thanh bình giữa Phố núi Kon Tum. Sắc tự, chiếc phản gỗ, bức tượng Quan Âm,… vẫn còn nguyên như những vật báu đầy tự hào của ngôi chùa cổ nhất Tây Nguyên này.

Những năm 1931-1932, người dân từ miền xuôi di cư ồ ạt lên Tây Nguyên bởi nạn hạn hán, đói khổ triền miên. Giữa chốn rừng thiêng nước độc, những người con miền xuôi vẫn không thể yên tâm làm lụng, ngày đêm nơm nớp lo sợ. Để yên lòng dân, Tổ đình Bác Ái tự lập nên.

Tích xưa kể…
 

Tổ đình Bác Ái được xây dựng năm 1932, là ngôi chùa đầu tiên của Tây Nguyên. Ảnh: Phương Linh

Trò chuyện với chúng tôi, Hòa thượng Thích Chánh Quang-Trụ trì đời thứ tư Tổ đình Bác Ái bỗng trầm ngâm khi nhớ câu chuyện xưa truyền lại. Tương truyền, ngày chưa có chùa, xung quanh vùng chỉ toàn rừng rậm. Người dân từ xuôi lên khai hoang trồng trọt bị rắn rết, thú dữ rình rập, đêm đêm từ trong rừng sâu vẳng lại tiếng gầm gừ kinh hãi. Lúc bấy giờ, ông Võ Chuẩn đã thỉnh Hòa thượng Hoằng Thông-thủ tọa chùa Bạch Sa (Quy Nhơn) lên làm lễ cầu siêu và cung thỉnh khai tự Bác Ái. Ngôi chùa dựng lên trên nền rừng khai hoang, vách đất mành tre trở thành nơi thờ phụng đầu tiên của cả phật tử người Kinh và Thượng quanh vùng.

Từ ngày có chùa, cái âm thanh rùng rợn kia vơi bớt đi phần nào. Một hôm, trong rừng lững thững đi ra, hướng về phía ngôi chùa là một con hổ trắng ba chân vốn nổi tiếng hung dữ nên ai nhìn thấy cũng không khỏi hốt hoảng, lo lắng. “Thế nhưng, bước chân vào chùa, con hổ ấy bỗng trở nên hiền lành một cách lạ lùng. Nó đi vào bếp, nằm gác đầu lên chân và… ngủ. Đúng 5 giờ sáng hôm sau, con hổ đi vào chính điện nghe kinh Phật, sau lại lững thừng vào rừng. Cứ như thế suốt 8 năm liền (1932-1940), ngày nào hổ trắng cũng về nghe kinh Phật, sau rồi đi biệt, không nghe tung tích gì nữa”-vị trụ trì chùa Bác Ái thuật lại.

Phụ giúp dọn dẹp trong gian chính điện, bà Nguyễn Thị Kim (61 tuổi)-phật tử nhà chùa cũng góp chuyện. Vốn sống ở đây từ lâu nên bà Kim vẫn thường nghe mọi người truyền tai nhau về sự linh ứng của chùa Bác Ái. Bà chỉ tay về bàn thờ Quan Âm được đặt trong gốc cây to ngoài sân và nói: “Cách đây vài năm thôi, lúc chùa không còn lương thực, Hòa thượng Thích Chánh Quang đã tới bên bàn thờ và khấn, mong sao chùa có gạo để ăn. Thế mà hai ngày sau, có người chở mấy tạ gạo đến cúng dường cho chùa”. Không chỉ vậy, câu chuyện một phật tử dại dột “ôm trộm” tượng Phật của chùa đem vào Đồng Nai thờ nhưng làm ăn ngày càng lụn bại, sau phải đem tượng Phật trở về, làm lễ xá tội mới yên ổn cũng được các phật tử nhắc đến như tự dặn dò nhau giữ đức tâm trong sạch.

Cổ vật lưu giữ
 

Tổ đình Bác Ái vẫn giữ được lối kiến trúc chùa Huế. Ảnh: Phương Linh

Năm 1933, sau khi Bác Ái tự hoàn thành, vua Bảo Đại đã đích thân từ Huế lên viếng chùa. Trong dịp đó, nhà vua đã ban sắc tự cho chùa. Đến nay, bảng hiệu 5 chữ “Sắc tứ Bác Ái tự” vẫn còn giữ nguyên màu vàng óng trên nền đỏ rực, trang trọng nằm ngay lối vào gian chính điện. Cũng trong lần ngự sắc ấy, vua Bảo Đại đã cúng dường cho chùa một bộ phản gỗ rất chắc chắn 6 người khiêng không xuể, hiện đang là nơi ngự thiền của Hòa thượng trụ trì.  Bức tượng Quan Âm Bồ Tát làm bằng gốm men rạn có từ thế kỷ XVI được coi là vật báu lâu đời nhất được truyền giữ tại chùa cho tới bây giờ.

Không chỉ có giá trị về mặt văn hóa, chùa Bác Ái còn có giá trị về lịch sử khi trải qua hai cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm của dân tộc. Trong sân chùa vẫn còn gốc cây cà chít làm dấu mốc nơi 7 sĩ quan quân đội Nhật Bản chặt đầu tự tử không chịu về nước khi Nhật đầu hàng quân Đồng Minh năm 1945. Năm 1968, Quân Giải phóng về náu trong chùa, đánh chiếm tòa hành chính Mỹ, bom đạn đã đánh sập ngõ tam quan cũng như làm hư hại tường vách và cả hình tượng “lưỡng long chầu nhật” rất đẹp trên nóc gian chính điện. “Đáng tiếc nhất chính là ngõ tam quan bị đạn bom đánh sập, phải làm lại nên không được như xưa”-sư trụ trì tiếc nuối. Đạn bom cũng phá hỏng chiếc chuông đồng cổ do Hoàng hậu Nam Phương đích thân trao tặng, phải thay thế bằng một chiếc khác. Tuy nhiên, lối kiến trúc mang dáng dấp những ngôi chùa Huế của Tổ đình Bác Ái được giữ hầu như nguyên vẹn. Qua nhiều lần trùng tu nhưng cũng chỉ thay phần vách đất bằng tường gạch kiên cố, trần lợp la phông.

Không to lớn, đồ sộ, Bác Ái tự nằm im lìm, thanh tịnh giữa không gian rợp bóng cây xanh cổ thụ. Mấy ai biết được đây từng là ngôi chùa thu hút hàng ngàn phật tử trong và ngoài tỉnh suốt từ những năm giữa thế kỷ XX. Giờ đây, khi khắp các tỉnh thành đã có nhiều ngôi chùa lớn mọc lên, lượng phật tử tìm đến Bác Ái tự cũng không còn như trước. Không còn nữa hình ảnh người người khắp nơi lũ lượt kéo về đứng chật cả khoảng sân chùa mỗi dịp cúng lễ. Song, những câu chuyên truyền miệng, lối kiến trúc cùng với những vết tích xưa như tấm sắc, tượng Quan Âm, những câu đối, bức hoành phi,… chùa Tổ đình Bác Ái vẫn giữ được dáng dấp cổ mặc, thanh bình, thoảng màu thời gian.

Phương Linh

.

.