Khám phá đèo Violak

Tìm khắp trên google cũng không thấy tên Violak có nguồn gốc từ đâu. Chỉ được vài thông tin nhỏ về điểm đèo này, điều đó cho thấy, Violak còn khá mới mẻ đối với nhiều người. Và trong những chuyến hành trình ngang dọc miền trung và Tây Nguyên, tôi đã đi qua đèo Violak…

Gặp một người dân tộc H’rê, hỏi về địa danh Violak, anh cũng chỉ ú ớ và không trả lời được là cái nơi anh đang sống có điểm đèo đẹp đến mê hồn ấy, tên của nó xuất xứ từ đâu! Anh bạn đi cùng đoàn cũng từng đi qua đèo Violak vài lần lý giải rằng, tên đèo Violak (Violắc) được đọc theo tên của loài hoa violet.

Cách giải thích này khá hợp lý. Song tôi quan sát, dọc đoạn đường quốc lộ 24 đi qua đèo Violak không có hoa violet mà toàn hoa xuyến chi, một loài hoa dại. Thôi thì, cứ để tên đèo Violak đó là điểm khám phá cho mình, lần sau vậy.

Chúng tôi khởi hành từ thành phố Kon Tum, xe đi qua địa phận huyện Kon Rẫy rồi Kon Plong. Đỉnh đèo Violak là điểm giao giữa hai huyện Kon Plong của tỉnh Kon Tum và huyện Ba Tơ của tỉnh Quảng Ngãi. Trước khi xe leo đèo, chúng tôi dừng chân ở một ngôi làng nhỏ bên đường. Đây là điểm dừng không có trong lịch trình, nhưng vì cảnh sắc ở đây nên thơ quá, nếu không dừng lại sẽ là một sự tiếc nuối, vì khi qua rồi, biết bao giờ có cơ hội trở lại.

Làng Đắk Sơ-rách nằm nép mình bên một triền đồi, chỉ vỏn vẹn chừng trăm ngôi nhà sàn mái ngói xám đỏ mà tạo nên một không gian thanh bình đến lạ. Dưới cái nắng nhẹ của núi đồi Tây Nguyên, ngôi làng hiện ra cùng thửa ruộng bậc thang loại nhỏ hiền hòa bên quốc lộ 24 tạo cảm giác khoan khoái. Một quang cảnh đẹp mê hồn ở chốn đại ngàn.

Bắt đầu từ đây, quốc lộ 24 uốn cong như con trăn bò, hẹp dần. Nhiều đoạn cua cũng không thua gì đèo Hải Vân với một bên là vách đá, còn bên kia là thẩm sâu bờ vực. Những ngọn đồi của đại ngàn Trường Sơn được phủ xanh hoàn toàn, phần lớn là thông xanh và nhiều nơi, bà con dân tộc H’Rê, M’Nông, Xê Đăng trồng sắn (Nam Bộ gọi là mì) để làm nguyên liệu.

Bên triền núi, nhiều loài hoa rừng cheo leo đu đưa theo gió. Anh bạn tôi mê mải với vạt hoa dại mặt dù chẳng biết nó tên chi ! Những bông hoa đỏ hồng điểm tô trên nền xanh của núi đồi tạo cho Violak cảnh sắc nên thơ đến nao lòng. Dưới kia, bản làng hiện ra như những chấm nhỏ li ti trên bức tranh Trường Sơn hùng vĩ. Sông Re mảnh mai chìm trong lòng vực, len lỏi qua những chân đồi, rồi chảy ra những cánh đồng nhỏ màu xanh lá mạ uốn quanh bản làng, tạo nét duyên cho những nếp nhà sàn còn khá nguyên sơ giữa thung lũng xa mờ trong nắng.

Hiện tại, lượng xe cộ qua lại con đường này còn khá thưa thớt. Trước đây, xe ô-tô chỉ đi được từ thị xã Kon Tum đến Kon Rẫy; còn từ phía Quảng Ngãi, xe chỉ đi được từ Thạch Trụ đến chân đèo Violak. 50 cây số đoạn qua địa phận huyện Kon Plong bị hoang phế, phần vì khá hoang vắng, phần vì thi công gặp nhiều khó khăn. Nên trước đây, Kon Tum chỉ thông thương với Quảng Nam phía bắc và Gia Lai phía nam bằng quốc lộ 14. Từ ngày quốc lộ 24 hoạt động nối Kon Tum với Quảng Ngãi thì Kon Tum như được mở thêm cửa để đón chào khách thập phương.

Tiềm năng du lịch Kon Tum có, nhưng chưa được khai thác nhiều, một phần là do điều kiện đi lại còn khó khăn. Hiện tại, khu du lịch Măng Đen đang được xây dựng, và theo đánh giá thì Măng Đen sẽ tạo sức bật cho Kon Tum phát triển.

Măng Đen thuộc huyện Kon Plong, nằm trong vành đai khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa quanh năm mát lạnh với nền nhiệt độ trung bình là 20oC, còn được gọi là Đà Lạt thứ hai trên nóc nhà Tây Nguyên này. Ở Măng Đen, du khách có thể thỏa thích khám phá những cảnh quang còn khá hoang sơ, với rừng thông đỏ, với suối, với thác và hồ nước trong xanh.

Ngoài ra, đến Kon Tum không thể không thăm những chiến trường xưa một thời làm nên lịch sử của dân tộc như Tu Mơ Rông, Đăk Tô. Và ghé thăm nhà thờ gỗ để nghe tiếng chuông vang vọng giữa đại ngàn thanh vắng. Với Kon Tum thì Măng Đen, Đăk Tô, hay Tu Mơ Rông, đồi Charlie là những điểm tham quan hấp dẫn. Nhiều đoàn khách du lịch sẽ đến Kon Tum bằng đường quốc lộ 24, lúc đó chắc chắn đèo Violak sẽ là điểm dừng chân tuyệt vời nhất mà bất cứ ai cũng không thể chối từ.

Theo Phan Trường Sơn/nhandan.com.vn

Một thoáng nhà thờ Gỗ

Bài, ảnh: Thanh Ly  

(Dân Việt) Tôi đến thăm Kon Tum một ngày cuối tháng 6. Ước mơ chiêm ngưỡng mùa hoa dã quỳ không thực hiện được nhưng còn nguyên vẹn những cảm xúc về ngôi làng Kon Klor xinh xắn; về một tòa Giám mục thanh thoát, yên bình với hai hàng sứ nở hoa trắng muốt, thơm dịu dàng ...

Và đặc biệt là, dẫu bây giờ đã thực sự rời xa mà sao vẻ đẹp màu nâu vàng cà chít của nhà thờ Gỗ nổi bật giữa bầu trời xanh cứ ám ảnh trong tôi.
Tọa lạc ngay trung tâm thành phố Kon Tum, nhà thờ Gỗ với  hơn 100 tuổi đời vốn là niềm tự hào của người dân nơi đây. Đầu thế kỉ XIX, theo  con đường “Muối, gốm sứ và cồng chiêng” từ Quảng Ngãi lên Kon Tum, hàng loạt các  nhà thờ bằng gỗ hoặc tre, tranh nhỏ  được người Pháp xây dựng.  Năm 1913, linh  mục Giuse Decrouille quyết định xây dựng ngôi nhà thờ lớn với vật liệu là gỗ cà chít để phục vụ cho việc truyền đạo; đến năm 1918 nhà thờ gỗ mới hoàn tất.

 

Chính diện nhà thờ gỗ Kon Tum.

Toàn bộ nhà thờ được đặt trên sàn giống kiểu nhà người Ba Na, cao hơn một mét so với mặt đất. Bên trong nhà thờ là một hệ thống công trình khép kín,...  Các công trình trên đều xây dựng từ gỗ cà chít, một loại gỗ nổi tiếng là bền chắc; tường bằng đất sét trộn rơm theo truyền thống của người miền Trung.
Đến thăm nhà thờ bất cứ thời điểm nào trong ngày, dù tiết trời buổi  sương mù lãng đãng vây quanh hay buổi trưa trời hanh heo gió núi thổi, du khách đều cảm nhận được vẻ đẹp uy nghiêm, sang trọng của kiểu kiến trúc phương Tây pha lẫn sắc thái văn hóa dân tộc Ba Na.
Kỳ diệu nhất là khi bước vào trong giáo đường, một không gian mở ra thênh thang, rất nhiều khung cửa kính màu vẽ các điển tích trong kinh thánh, các khung cửa này tạo nên một thứ ánh sáng tráng lệ cho giáo đường. Đặc biệt  sau khi tham quan, chiêm ngưỡng bên trong nhà thờ, du khách thong dong thả bước trong hoa viên, rồi không thể không ồ lên ngỡ ngàng trước bức tượng thân gỗ nguyên sơ Đức Mẹ, hay thánh giá và các tượng trang trí  bằng gốc rễ cây rừng làm không gian mang đậm màu sắc đại ngà...
Một chiều, khi mưa phơ phất tràn qua góc phố đang ở, chợt nhớ tha thiết nhà thờ Gỗ Tây Nguyên. Ở đó, có những tà áo dài thấp thoáng đi về phía giáo đường. Và cả màu gỗ  nâu vàng đã qua bao mùa sương nắng cùng lời rì rầm của gió núi như muốn nhắn nhủ  lữ khách một lần quay trở lại...

 

 

Nhà thờ từ hướng cổng phụ bên phải.

 

Bên trong giáo đường nhà thờ Gỗ.

 

Khung cửa kính màu vẽ các điển tích tạo nên một thứ ánh sáng tráng lệ cho giáo đường.

 

Một góc hoa viên nhà thờ.

 

Du khách vui chơi nơi hoa viên nhà thờ.

 

Tượng Đức Mẹ được làm từ một thân gỗ nguyên sơ.

THÁNG 3 TÂY NGUYÊN

Tháng Ba Tây Nguyên

Bùi Hiền Khôi Nguyên/ Báo Đại đoàn kết  Sự kiện: Du lịch Việt

(D V) Tháng Ba này, Tây Nguyên đang khoác lên mình một màu trắng tinh khiết của hoa cà phê, những thảm hoa trắng bồng bềnh đẹp mê đắm.

   

Cái gì cũng... lạ

Quả thật, Tây Nguyên lạ lùng từ lúc chúng tôi đặt chân xuống vùng đất đỏ bazan đầy nắng gió này. Từng mê mẩn ca khúc “Đôi mắt Pleiku” của nhạc sĩ Nguyễn Cường, vậy nên điểm đầu tiên chúng tôi dừng chân là Gia Lai để háo hức ghé Biển Hồ (hồ T’Nưng).

Dừng chân ở Măng Đen.

Theo người dân kể lại thì hồ nước này được hình thành từ một miệng núi lửa và rất rộng. Người ta ví Biển Hồ như đôi mắt của người dân Gia Lai và người dân thành phố Pleiku. Đứng trên bờ nhìn ra xa, bạn sẽ thấy một màu xanh thăm thẳm của nước biển. Hồ nằm trên núi, nên khi đứng trên bờ, gió từ hồ nước với gió rừng tạo cảm giác mát rượi. Băng qua những cánh rừng là cách bạn nên làm để khám phá vẻ đẹp bí ẩn trong “đôi mắt Pleiku”.

Và cũng tại nơi này, chúng tôi được thưởng thức tiếng cồng chiêng giữa đại ngàn. Có một điều thú vị là bạn phải nghe tiếng cồng chiêng trong chính không gian phóng khoáng của Tây Nguyên thì mới lý giải được tại sao đó là di sản văn hóa phi vật thể được thế giới chọn lựa vinh danh. Cồng chiêng là loại nhạc khí bằng hợp kim đồng, có khi pha vàng, bạc hoặc đồng đen. Với người dân Tây Nguyên thì cồng chiêng xuất hiện trong tất cả lễ hội, từ lễ thổi tai cho trẻ sơ sinh đến lễ bỏ mả, lễ cúng máng nước, lễ mừng cơm mới, lễ đóng cửa kho, lễ đâm trâu… đều phải có tiếng cồng chiêng. Thứ âm thanh đó như để nối kết mọi người trong cùng một cộng đồng.

Rồi chúng tôi di chuyển tới Kon Tum, qua thị trấn Măng Đen nằm ở độ cao khoảng 1.200m so với mặt nước biển, thuộc huyện Kon Plong. Địa danh này được coi như dải phân cách chính giữa Trường Sơn Đông và Trường Sơn Tây. Khí hậu nơi đây mát mẻ quanh năm, nhiệt độ thường dưới 22 độ C. Rừng nguyên sinh bao bọc xung quanh và rừng thông cổ thụ rộng lớn nằm dọc theo quốc lộ 24. Thị trấn Măng Đen còn có nhiều hồ thác, suối và cảnh quan đẹp. Xin “bật mí”, Măng Đen còn được mệnh danh là nơi ngắm sao trời đẹp nhất tại Việt Nam. Chúng tôi may mắn gặp được thời tiết khô và quang mây, trải nghiệm ngắm sao trời từ ban công một khách sạn có lẽ cũng là điều hiếm gặp trong những chuyến xê dịch đã thực hiện trong đời.

Ngắm hoa cà phê ở Đăk Lăk

Tháng Ba này, cả vùng đất Tây Nguyên như được đánh thức bởi mùa hoa cà phê. Và thành phố Buôn Ma Thuột, Đăk Lăk từ lâu được xem như là “thủ phủ cà phê” của Việt Nam. Đến đây, chúng tôi được phiêu du trong những rẫy cà phê trổ bông trắng muốt tỏa hương thơm ngào ngạt. Ngồi uống một ly trong làng cà phê chồn vào một buổi chiều lất phất mưa. Có lẽ, đó cũng là ly cà phê đáng nhớ nhất mà tôi từng nhâm nhi.

QUỐC LỘ 40 B QUẢNG NAM - KONTUM.

Đẹp kỳ thú thác nước 5 tầng

Bài, ảnh: Quốc Tuấn  

Sự kiện: Du lịch Việt

(D V) Nằm bên quốc lộ 40B chạy từ Quảng Nam lên Kon Tum, con thác 5 tầng ngày đêm róc rách nước chảy, tạo thành một cảnh quan thiên nhiên kỳ thú mà ai đi ngang qua cũng phải trầm trồ dừng chân chiêm ngưỡng.

             Thác nước 5 tầng thuộc địa phận xã Trà Giác, huyện Bắc Trà My, một khu vực hẻo lánh tiếp giáp với núi rừng hùng vĩ của huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam. Quốc lộ 40B dù đã được nâng cấp trải nhựa để thuận tiện giao thương nhưng vẫn quanh co, khúc khuỷu tạo nên sự hoang sơ và cuốn hút sự đam mê phượt của du khách.
             Thác nước 5 tầng là con thác nổi bật trong hàng chục con thác nguyên sơ ở núi rừng Trà My mà vùng hạ lưu khó có thể sở hữu. Trước đây nó thường được gọi là thác 3 tầng nhưng càng về sau người ta thấy rằng thực ra nó có tới 5 tầng và không biết từ lúc nào nó đã được mặc định với cái tên trên.
             Do nằm sâu trong đại ngàn nên con thác vẫn còn rất ít lượt khách biết đến. Cũng vì thế mà dòng nước ở đây trong vắt và chảy réo rắt đẹp tựa bức tranh thủy mặc. Không khí xung quanh nơi đây trong lành và bình yên đến lạ, thấp thoáng xa xa vài nóc nhà của bà con dân tộc Ca dong nằm rải rác lưng chừng núi khiến du khách cảm thấy xao xuyến đến nao lòng.
Dưới đây là những hình ảnh đẹp được ghi lại về thác nước 5 tầng.

Những cung đường uốn lượn khi đến với thác 5 tầng.

Bắc qua con thác có một cây cầu mang tên chính con thác.

Vẻ đẹp của con thác.

Phượt thủ chụp hình kỷ niệm bên con thác.

rượu cần Tây Nguyên

Vương vấn hương rượu cần Tây Nguyên

Bài, ảnh: Hoàng Lê  

Sự kiện: Du lịch Việt

(Dân Việt) Uống rượu cần là một sinh hoạt truyền thống mang đậm chất văn hoá của đồng bào Tây Nguyên. Sẽ là thiếu sót khi bạn đến nơi này mà không thưởng thức hương vị của rượu cần - một đặc sản vùng cao nguyên.

   

Đến Tây Nguyên, lần nào tôi cũng cùng với một số người bạn mua vài chum rượu cần để mang về làm quà. Gần như, những ai thưởng thức mùi vị của loại rượu này đều tấm tắc khen ngon bởi hương vị của nó rất đặc biệt, có thể gọi là “có một không hai”.
Đồng bào Tây Nguyên từ lâu đã xem rượu cần là một nét đẹp trong văn hoá giao tiếp. Bởi uống rượu cần vào con người mới thăng hoa, âm nhạc mới bốc đến độ cao trào, mọi khả năng nghệ thuật mới được biểu hiện đến mức tuôn chảy tự nhiên. Song cái biểu hiện để nhận biết nhất ở rượu cần là sợi dây gắn kết từng cá nhân với cộng đồng. Thông qua đó mọi người hiểu biết nhau hơn, xích lại gần nhau, đoàn kết vượt qua mọi thử thách.

Du khách giao lưu, thưởng thức rượu cần. (ảnh: Hoàng Lê)

Theo chia sẻ của một số vị cao niên, mỗi khi gia đình có việc, không cần mời mọc mà chỉ cần một tín hiệu như tiếng tù và hoặc hồi chiêng, trống thì cả làng đều có mặt, cùng góp rượu và vật chất để chia sẻ niềm vui, hay những khó khăn, mất mát, đau thương. Rượu cần đã gắn bó với các dân tộc Tây Nguyên qua bao thăng trầm của lịch sử. Cũng vì những giá trị đó, rượu cần đối với con người Tây Nguyên có giá trị thiêng liêng, nâng tầm văn hoá trong đời sống ở nơi này.

Rượu cần là một đặc sản của đồng bào Tây Nguyên. (ảnh: Hoàng Lê)

Để có được chum rượu cần tuyệt diệu cần phải có gạo, ngô, khoai, sắn, chuối, dứa, các loại củ, quả, vỏ trấu và chum đựng. Cách làm phổ thông và đơn giản nhất là dùng gạo tẻ hoặc nếp đãi sạch, ngâm nước lã hoặc nước ấm. Đổ ra rá, dội nước lạnh cho sạch, trộn đều vỏ trấu, đồ chín kỹ rồi đổ ra mẹt để nguội, trộn đều men, theo tỷ lệ một gạo hai trấu (1 kg gạo, 2 kg trấu), 0,5 lạng men (không kể một số loại men mạnh bằng lá tươi). Ủ kỹ bằng lá (hoặc ni lông thật kín) từ 5-7 ngày đến khi dậy mùi thơm, đem đổ vào chum (hoặc hũ) bịt thật kín (dùng tro bếp sạch, hoà nước đặc sền sệt đắp kín, chặt miệng chum) để ở nơi khô ráo, sạch sẽ mười ngày sau thì đem uống.

Hương vị rượu cần lan toả khắp các vùng miền. (ảnh: Hoàng Lê)

Những người thợ nấu rượu ở đây còn cho biết thêm rằng, bí quyết để làm nên hương vị rượu cần đặc trưng của Tây Nguyên là ở chất gây men. Chất gây men được làm từ lá rừng và thường được giữ kín, không tiết lộ cho người ngoài sắc tộc. Về cách chế biến thật đơn giản nhưng độc đáo: Men và tinh bột được trộn đều, bên trong phủ lớp trấu dùng để ủ. Sau đó, thay vì mang đi chưng cất bằng nhiệt như các loại rượu thường, người ta đem chôn sâu xuống đất đúng 100 ngày. Dĩ nhiên, thời gian chôn càng lâu rượu càng thơm ngon, quyến rũ. Ðiểm nữa, trước khi uống phải đổ đầy nước suối vào với mục đích hòa tan chất cồn trong nước đầu tiên này gọi là nước cốt. Nước cốt màu vàng sánh, có mùi hương lan tỏa tuyệt vời hết sức đặc trưng.
Rượu cần độc đáo không chỉ vì mùi vị tuyệt hảo mà còn độc đáo trong cách thưởng thức. Có thể nói, đây là loại rượu duy nhất không uống bằng ly mà được người dùng bằng cách hút cần. Rượu cần không phải là thức uống giải sầu, cũng không phải dùng để nhậu nhẹt, đánh chén. Vì thế, người ta thường uống rượu cần rồi hoà cùng những điệu nhảy, điệu múa, là ánh mắt, lời ca trong tiếng cồng chiêng và tiếng suối reo.
Qua chum rượu cần, người ta xích lại gần nhau hơn, thương yêu đùm bọc nhau hơn. Ðiều này có thể giải thích lý do vì sao càng ngày càng có nhiều du khách ngoại quốc tìm đến rượu cần như là một sản phẩm văn hóa đầy sức hấp dẫn của rừng núi Việt Nam.