Một thoáng nhà thờ Gỗ

Bài, ảnh: Thanh Ly  

(Dân Việt) Tôi đến thăm Kon Tum một ngày cuối tháng 6. Ước mơ chiêm ngưỡng mùa hoa dã quỳ không thực hiện được nhưng còn nguyên vẹn những cảm xúc về ngôi làng Kon Klor xinh xắn; về một tòa Giám mục thanh thoát, yên bình với hai hàng sứ nở hoa trắng muốt, thơm dịu dàng ...

Và đặc biệt là, dẫu bây giờ đã thực sự rời xa mà sao vẻ đẹp màu nâu vàng cà chít của nhà thờ Gỗ nổi bật giữa bầu trời xanh cứ ám ảnh trong tôi.
Tọa lạc ngay trung tâm thành phố Kon Tum, nhà thờ Gỗ với  hơn 100 tuổi đời vốn là niềm tự hào của người dân nơi đây. Đầu thế kỉ XIX, theo  con đường “Muối, gốm sứ và cồng chiêng” từ Quảng Ngãi lên Kon Tum, hàng loạt các  nhà thờ bằng gỗ hoặc tre, tranh nhỏ  được người Pháp xây dựng.  Năm 1913, linh  mục Giuse Decrouille quyết định xây dựng ngôi nhà thờ lớn với vật liệu là gỗ cà chít để phục vụ cho việc truyền đạo; đến năm 1918 nhà thờ gỗ mới hoàn tất.

 

Chính diện nhà thờ gỗ Kon Tum.

Toàn bộ nhà thờ được đặt trên sàn giống kiểu nhà người Ba Na, cao hơn một mét so với mặt đất. Bên trong nhà thờ là một hệ thống công trình khép kín,...  Các công trình trên đều xây dựng từ gỗ cà chít, một loại gỗ nổi tiếng là bền chắc; tường bằng đất sét trộn rơm theo truyền thống của người miền Trung.
Đến thăm nhà thờ bất cứ thời điểm nào trong ngày, dù tiết trời buổi  sương mù lãng đãng vây quanh hay buổi trưa trời hanh heo gió núi thổi, du khách đều cảm nhận được vẻ đẹp uy nghiêm, sang trọng của kiểu kiến trúc phương Tây pha lẫn sắc thái văn hóa dân tộc Ba Na.
Kỳ diệu nhất là khi bước vào trong giáo đường, một không gian mở ra thênh thang, rất nhiều khung cửa kính màu vẽ các điển tích trong kinh thánh, các khung cửa này tạo nên một thứ ánh sáng tráng lệ cho giáo đường. Đặc biệt  sau khi tham quan, chiêm ngưỡng bên trong nhà thờ, du khách thong dong thả bước trong hoa viên, rồi không thể không ồ lên ngỡ ngàng trước bức tượng thân gỗ nguyên sơ Đức Mẹ, hay thánh giá và các tượng trang trí  bằng gốc rễ cây rừng làm không gian mang đậm màu sắc đại ngà...
Một chiều, khi mưa phơ phất tràn qua góc phố đang ở, chợt nhớ tha thiết nhà thờ Gỗ Tây Nguyên. Ở đó, có những tà áo dài thấp thoáng đi về phía giáo đường. Và cả màu gỗ  nâu vàng đã qua bao mùa sương nắng cùng lời rì rầm của gió núi như muốn nhắn nhủ  lữ khách một lần quay trở lại...

 

 

Nhà thờ từ hướng cổng phụ bên phải.

 

Bên trong giáo đường nhà thờ Gỗ.

 

Khung cửa kính màu vẽ các điển tích tạo nên một thứ ánh sáng tráng lệ cho giáo đường.

 

Một góc hoa viên nhà thờ.

 

Du khách vui chơi nơi hoa viên nhà thờ.

 

Tượng Đức Mẹ được làm từ một thân gỗ nguyên sơ.

QUỐC LỘ 40 B QUẢNG NAM - KONTUM.

Đẹp kỳ thú thác nước 5 tầng

Bài, ảnh: Quốc Tuấn  

Sự kiện: Du lịch Việt

(D V) Nằm bên quốc lộ 40B chạy từ Quảng Nam lên Kon Tum, con thác 5 tầng ngày đêm róc rách nước chảy, tạo thành một cảnh quan thiên nhiên kỳ thú mà ai đi ngang qua cũng phải trầm trồ dừng chân chiêm ngưỡng.

             Thác nước 5 tầng thuộc địa phận xã Trà Giác, huyện Bắc Trà My, một khu vực hẻo lánh tiếp giáp với núi rừng hùng vĩ của huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam. Quốc lộ 40B dù đã được nâng cấp trải nhựa để thuận tiện giao thương nhưng vẫn quanh co, khúc khuỷu tạo nên sự hoang sơ và cuốn hút sự đam mê phượt của du khách.
             Thác nước 5 tầng là con thác nổi bật trong hàng chục con thác nguyên sơ ở núi rừng Trà My mà vùng hạ lưu khó có thể sở hữu. Trước đây nó thường được gọi là thác 3 tầng nhưng càng về sau người ta thấy rằng thực ra nó có tới 5 tầng và không biết từ lúc nào nó đã được mặc định với cái tên trên.
             Do nằm sâu trong đại ngàn nên con thác vẫn còn rất ít lượt khách biết đến. Cũng vì thế mà dòng nước ở đây trong vắt và chảy réo rắt đẹp tựa bức tranh thủy mặc. Không khí xung quanh nơi đây trong lành và bình yên đến lạ, thấp thoáng xa xa vài nóc nhà của bà con dân tộc Ca dong nằm rải rác lưng chừng núi khiến du khách cảm thấy xao xuyến đến nao lòng.
Dưới đây là những hình ảnh đẹp được ghi lại về thác nước 5 tầng.

Những cung đường uốn lượn khi đến với thác 5 tầng.

Bắc qua con thác có một cây cầu mang tên chính con thác.

Vẻ đẹp của con thác.

Phượt thủ chụp hình kỷ niệm bên con thác.

rượu cần Tây Nguyên

Vương vấn hương rượu cần Tây Nguyên

Bài, ảnh: Hoàng Lê  

Sự kiện: Du lịch Việt

(Dân Việt) Uống rượu cần là một sinh hoạt truyền thống mang đậm chất văn hoá của đồng bào Tây Nguyên. Sẽ là thiếu sót khi bạn đến nơi này mà không thưởng thức hương vị của rượu cần - một đặc sản vùng cao nguyên.

   

Đến Tây Nguyên, lần nào tôi cũng cùng với một số người bạn mua vài chum rượu cần để mang về làm quà. Gần như, những ai thưởng thức mùi vị của loại rượu này đều tấm tắc khen ngon bởi hương vị của nó rất đặc biệt, có thể gọi là “có một không hai”.
Đồng bào Tây Nguyên từ lâu đã xem rượu cần là một nét đẹp trong văn hoá giao tiếp. Bởi uống rượu cần vào con người mới thăng hoa, âm nhạc mới bốc đến độ cao trào, mọi khả năng nghệ thuật mới được biểu hiện đến mức tuôn chảy tự nhiên. Song cái biểu hiện để nhận biết nhất ở rượu cần là sợi dây gắn kết từng cá nhân với cộng đồng. Thông qua đó mọi người hiểu biết nhau hơn, xích lại gần nhau, đoàn kết vượt qua mọi thử thách.

Du khách giao lưu, thưởng thức rượu cần. (ảnh: Hoàng Lê)

Theo chia sẻ của một số vị cao niên, mỗi khi gia đình có việc, không cần mời mọc mà chỉ cần một tín hiệu như tiếng tù và hoặc hồi chiêng, trống thì cả làng đều có mặt, cùng góp rượu và vật chất để chia sẻ niềm vui, hay những khó khăn, mất mát, đau thương. Rượu cần đã gắn bó với các dân tộc Tây Nguyên qua bao thăng trầm của lịch sử. Cũng vì những giá trị đó, rượu cần đối với con người Tây Nguyên có giá trị thiêng liêng, nâng tầm văn hoá trong đời sống ở nơi này.

Rượu cần là một đặc sản của đồng bào Tây Nguyên. (ảnh: Hoàng Lê)

Để có được chum rượu cần tuyệt diệu cần phải có gạo, ngô, khoai, sắn, chuối, dứa, các loại củ, quả, vỏ trấu và chum đựng. Cách làm phổ thông và đơn giản nhất là dùng gạo tẻ hoặc nếp đãi sạch, ngâm nước lã hoặc nước ấm. Đổ ra rá, dội nước lạnh cho sạch, trộn đều vỏ trấu, đồ chín kỹ rồi đổ ra mẹt để nguội, trộn đều men, theo tỷ lệ một gạo hai trấu (1 kg gạo, 2 kg trấu), 0,5 lạng men (không kể một số loại men mạnh bằng lá tươi). Ủ kỹ bằng lá (hoặc ni lông thật kín) từ 5-7 ngày đến khi dậy mùi thơm, đem đổ vào chum (hoặc hũ) bịt thật kín (dùng tro bếp sạch, hoà nước đặc sền sệt đắp kín, chặt miệng chum) để ở nơi khô ráo, sạch sẽ mười ngày sau thì đem uống.

Hương vị rượu cần lan toả khắp các vùng miền. (ảnh: Hoàng Lê)

Những người thợ nấu rượu ở đây còn cho biết thêm rằng, bí quyết để làm nên hương vị rượu cần đặc trưng của Tây Nguyên là ở chất gây men. Chất gây men được làm từ lá rừng và thường được giữ kín, không tiết lộ cho người ngoài sắc tộc. Về cách chế biến thật đơn giản nhưng độc đáo: Men và tinh bột được trộn đều, bên trong phủ lớp trấu dùng để ủ. Sau đó, thay vì mang đi chưng cất bằng nhiệt như các loại rượu thường, người ta đem chôn sâu xuống đất đúng 100 ngày. Dĩ nhiên, thời gian chôn càng lâu rượu càng thơm ngon, quyến rũ. Ðiểm nữa, trước khi uống phải đổ đầy nước suối vào với mục đích hòa tan chất cồn trong nước đầu tiên này gọi là nước cốt. Nước cốt màu vàng sánh, có mùi hương lan tỏa tuyệt vời hết sức đặc trưng.
Rượu cần độc đáo không chỉ vì mùi vị tuyệt hảo mà còn độc đáo trong cách thưởng thức. Có thể nói, đây là loại rượu duy nhất không uống bằng ly mà được người dùng bằng cách hút cần. Rượu cần không phải là thức uống giải sầu, cũng không phải dùng để nhậu nhẹt, đánh chén. Vì thế, người ta thường uống rượu cần rồi hoà cùng những điệu nhảy, điệu múa, là ánh mắt, lời ca trong tiếng cồng chiêng và tiếng suối reo.
Qua chum rượu cần, người ta xích lại gần nhau hơn, thương yêu đùm bọc nhau hơn. Ðiều này có thể giải thích lý do vì sao càng ngày càng có nhiều du khách ngoại quốc tìm đến rượu cần như là một sản phẩm văn hóa đầy sức hấp dẫn của rừng núi Việt Nam.

Đậm đà món thịt kho măng rừng mùa mưa lạnh

Bài, ảnh: Hiền Lê  

Sự kiện: Ẩm thực Việt

(D V) Mùa mưa, măng rừng mọc vô số kể với nhiều loại như măng vầu, măng nứa, măng mai, măng trúc, măng le…Các loại măng này có thể chế biến thành nhiều món ăn, nhưng có lẽ ngon nhất, đậm đà bản sắc vùng núi là món thịt kho măng rừng( Măng Le đặc sản Kontum).

   

Tôi trở lại thị xã Gia Nghĩa, tỉnh Đăk Nông sau những ngày mưa. Dừng lại bên con suối nước chảy róc rách, nghe tiếng chim vẫn hót du dương bên cánh rừng già như níu bước chân người lữ khách. Theo chân một người dân địa phương, chúng tôi đi vào rừng để tìm măng và khám phá, chiêm nghiệm về cuộc sống của con người và cảnh vật vùng rừng hoang sơ này.
Sau những trận mưa lớn, đất trời như bừng tỉnh, cây cối xanh tươi. Thỉnh thoảng chúng tôi gặp mấy chú bé đi tìm rau dại. Nhưng ở vùng rừng này, nhiều nhất vẫn là măng rừng mọc lên như nấm sau mưa.

Măng rừng có nhiều loại với nhiều mùi vị khác nhau, thứ thì đăng đắng, thứ thì ngọt lành nhưng tất cả đều là “lộc trời” mà thiên nhiên ban tặng. Không phân, không thuốc cũng không cần đến bàn tay chăm bón của con người, ấy vậy mà từng búp măng sinh sôi nảy nở, hình chóp đều cứ lú nhú mọc lên thật thích mắt. Chúng tôi chọn vài búp măng trúc mang về để gia chủ mang đi kho thịt, đó cũng chính là món ăn đặc sản của cư dân miền núi nơi đây.
Đã từng được thưởng thức nhiều món măng, nhưng hương vị thơm ngon đặc trưng của món thịt kho măng rừng nơi đây vẫn khiến tôi tò mò về cách chế biến để cho ra lò món ăn đậm đà như thế. Gần như người phụ nữ nào trong làng cũng đều biết cách nấu món này, bởi đây là món ăn quen thuộc và cũng là món được người dân mang ra giới thiệu với khách miền xuôi. Nguyên liệu chính là thịt ba rọi và củ măng rừng, nếu có thêm ít trứng thì món ăn sẽ phong phú hơn.
Lần này, tôi được chị chủ nhà trực tiếp chỉ tường tận cách chế biến. Thịt ba rọi sau khi rửa sạch, mang vào ướp cùng tỏi, gia vị và ít nước màu rồi trộn đều để chừng 10 phút cho ngấm. Bắc nồi lên bếp, cho dầu ăn, thịt vào đảo đều thịt cho tới khi gần chín rồi mới cho thêm chút nước vào đun trên lửa riu riu. Đợi khi nước gần cạn, thịt chín hẳn thì cho măng rừng vào, đảo đều tay, thêm ít ớt trái, hạt tiêu rồi tắt lửa và nhắc xuống, bày món ăn ra đĩa.
Món thịt kho măng rừng ăn kèm với cơm nóng trong những ngày mưa lạnh thì cực kỳ hấp dẫn. Đối với cư dân sở tại, món ăn này vốn dĩ quá quen thuộc nhưng đối với chúng tôi thì nó thật lạ miệng bởi hương vị của ngọn măng rừng tươi ngọt lịm, không có mùi he, ăn mà không biết chán.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Măng Le Kontum có vị đắng và thơm , khi mới hái về còn tươi nhất là nấu canh và kho với thịt heo rất ngon ,đặc biệt hơn phải chấm với muối é  là không chê vào đâu được ( cây é trắng ,dòng họ rau quế ăn phở)  . Măng tươi Kontum khi phơi khô có giá trị kinh tế cao ,là nguồn thu nhập của nhiều lao động  nông thôn , nhiều gia đình đã có cuộc sống tốt hơn khi tự hái về phơi khô bán lại cho các doanh nghiệp làm mặt hàng xuất khẩu , khách phương xa đến du lịch tìm mua để làm quà biếu .... Vào dịp tháng giáp tết mặt hàng này rất khan hiếm ,giá cả tăng cao do nhu cầu đột biến , các nhà kinh doanh thu mua chở đi cung cấp các tỉnh ,thành phố .
                                                                                                                                                                                                                                                 LTKh

                                              

Kon Tum: Cửa ngõ du lịch đường bộ ba nước Đông Dương

                                                Nhà Thờ Phương Hòa ( Phường Nguyễn Trãi - KonTum)

Cuối năm, Cửa khẩu quốc tế cùng với Khu kinh tế cửa khẩu Bờ Y dường như nhộn nhịp hẳn lên.

Trong số những đoàn xe qua lại tại đây, có rất nhiều đoàn lữ hành nối đuôi nhau trên hành trình xuyên Đông Dương và Kon Tum đã trở thành một cửa ngõ quan trọng của những tour du lịch đường bộ ấy.

Kon Tum - mảnh đất cực bắc Tây Nguyên nước ta này từ xưa đã được biết đến như một miền đất trù phú và đặc biệt có rất nhiều thắng cảnh nổi tiếng. Thời gian gần đây, Kon Tum dần nổi lên như một điểm kết nối của du lịch đường bộ.

Tỉnh Kon Tum nằm ở cực bắc Tây Nguyên, nơi đây có tới 65% diện tích là rừng. Đây cũng là mảnh đất có nhiều danh lam, thắng cảnh, như: Vườn quốc gia Chư Mom Ray, rừng đặc dụng Đăk Uy, thắng cảnh Măng Đen, Nhà thờ gỗ, Ngục Kon Tum cùng nhiều di tích khác… Trong hai năm trở lại đây, với việc thông thương Cửa khẩu quốc tế Bờ Y, Kon Tum đã trở thành điểm dừng chân của nhiều đoàn du lịch liên quốc gia.

Theo các nhà lữ hành, Kon Tum có vị trí rất thuận lợi cho du lịch đường bộ với các tour từ Bắc vào Nam theo đường Hồ Chí Minh và từ phía Nam Tây Nguyên ra, từ Nam Trung Bộ lên bằng mạng lưới giao thông thuận lợi. Từ Kon Tum, du khách có thể tham gia những tour khám phá theo cự ly ngắn, hoặc có thể dừng chân nghỉ ngơi thoải mái.

Hệ thống hạ tầng du lịch, hạ tầng giao thông thường xuyên được nâng cấp và đầu tư là một trong những yếu tố quan trọng đưa du khách đến với những địa danh nổi tiếng ở Kon Tum. Du lịch đang dần trở thành một ngành kinh tế quan trọng trong cơ cấu kinh tế - xã hội của tỉnh này.

Theo dulich.tuoitre.com.vn

GỎI LÁ KONTUM ĐƯỢC CÔNG NHẬN GIÁ TRỊ ẨM THỰC CHÂU Á.

Gỏi lá Kon Tum được công nhận đạt giá trị ẩm thực Châu Á lần thứ 2/2013 Cùng với 9 món ăn khác của Việt Nam: Chả cá Lã Vọng (Hà Nội), Bún cá rô đồng Hải Dương, Bánh canh chả cá Quy Nhơn (Bình Định), Hủ tiếu Mỹ Tho (Tiền Giang), Chả mực Hạ Long (Quảng Ninh), Bánh bèo bì Bình Dương, Bánh suông (đuông) Trà Vinh, Bún cá Châu Đốc (An Giang), Cao lầu Hội An (Quảng Nam); món Gỏi lá Kon Tum vừa được công nhận đạt giá trị ẩm thực châu Á lần thứ 2/2013. Thông tin này vừa được Trung tâm Kỷ lục Việt Nam công bố vào ngày 19/12/2013. Gỏi lá Kon Tum Nhắc đến món Gỏi lá, “dân nhậu” ở Kon Tum chẳng ai mà không biết. Một số quán có bán món đặc sản này nằm ở đường Trần Cao Vân, Trần Hưng Đạo, Phan Chu Trinh, Nguyễn Hoàng... thuộc thành phố Kon Tum. Gỏi lá Kon Tum đúng nghĩa phải có từ 40 đến 50 loại lá…; trong đó có 3 loại lá không thể thiếu được là mơ lông, đinh lăng và sung. Trên mâm gỏi lá có các món đi kèm là bì heo trộn thính, đĩa thịt heo ba chỉ thái mỏng, đĩa tôm sông xào, ít muối hạt, tiêu hạt, ớt hiểm… Món mẻ đi kèm gỏi lá được chế biến khá công phu. Trước hết, nếp được ủ lên men, để khoảng nửa tháng. Men nếp được trộn với tôm khô, thịt heo ba chỉ, sau đó xay nhuyễn. Bắc chảo lên bếp, cho chút dầu ăn đun nóng rồi gạt mớ hành khô giã nhỏ vào chảo, đảo đều tay. Cho tất cả hỗn hợp trên vào, nêm thêm chút sa tế, gia vị vừa ăn, để lửa riu 5 đến 7 phút là được. Khi ăn, lấy một nửa lá cải hoặc lá mơ làm lá cuốn, sau đó ngắt mỗi thứ lá một chút để cuốn thành cái phễu nhỏ, gắp thêm miếng thịt ba chỉ thái mỏng, tôm hoặc lát cá rồi bỏ thêm chút muối hạt, tiêu, thêm một chút mẻ nữa là đủ. Ăn gỏi lá cũng là "ăn thuốc”, bởi có nhiều loại lá cây rất tốt cho sức khỏe như đinh lăng, ngũ gia bì, lá mơ, xoài rừng, lá lê rừng, lá hồng ngọc... Một điều rất thú vị là do không thể nào cùng lúc ăn 60 loại lá trong một cuốn gỏi nên mỗi cuốn sẽ cho thực khách một hương vị riêng, tùy theo đã chọn gói lá gì. Dự kiến trong tháng 2/2014, đại diện Tổ chức Kỷ lục Châu Á sẽ đến thành phố Hồ Chí Minh để trao Bằng công nhận Kỷ lục cho 10 món ăn nêu trên.

                          Trong ảnh : Ông Lê Văn Nhơn ( Anh Cả ) ,Người khai sinh món gỏi lá KonTum.
                                                                                                               Bài của Thảo Nguyên-

Goi la Kontum